Czwartek, Październik 29, 2020, 19:53

Piotr Opatowski - absolwent kierunku technologia żywności i żywienie człowieka na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie oraz studiów podyplomowych Żywienie i wspomaganie dietetyczne w sporcie na Akademii Wychowania fizycznego w Warszawie. Zawodowo od wielu lat zajmuje się przetwórstwem spożywczym. Ze sportem jestem związany od zawsze. Specjalnie dla redakcji Martial Sports opowiada o odżywianiu, zasadach dobrej diety oraz o zrzucaniu wagi do zawodów, czy gali.

 

 

Jak zaczęła się Pana przygoda zawodowa? Dlaczego akurat dietetyka sportowa?

 Moja przygoda z żywieniem w sporcie rozpoczęła  się odkąd zacząłem trenować najpierw Karate kyokushin, a potem sporty siłowe. To wtedy właśnie dużą część mojego czasu, oprócz  ćwiczeń fizycznych  zajmowało mi czytanie artykułów w czasopismach kulturystycznych  poświęconych żywieniu.  Następnie na studiach z technologii żywności i żywienia człowieka poznawałem zasady racjonalnego odżywiania. Ukończone studia podyplomowe z żywienia w sporcie pozwoliły mi szczegółowo zagłębić się w tematykę żywienia właśnie w różnych dyscyplinach sportowych.

Ponadto systematycznie aktualizuję swoją wiedzę u najlepszych specjalistów żywienia w sporcie. Aby jeszcze bardziej poszerzyć swoją wiedzę i podnieść kwalifikacji podjąłem kolejne studia magisterskie na kierunku dietetyki.

Pasja, doświadczenie praktyczne oraz zdobyta wiedza skłoniły mnie do otwarcia gabinetu dietetycznego gdzie współpracuję głównie ze sportowcami co daje mi mnóstwo satysfakcji, zwłaszcza jak widzę ich co raz to lepszą wydolność lub podnoszące się wyniki sportowe.

 

 

Na zdjęciu: Piotr Opatowski, detetyk sportowy

 

 

Dlaczego odpowiednie żywienie ma takie ogromne znaczenie w sporcie?

Sposób odżywiania ma istotny wpływ na przebieg kariery sportowej, na wyniki oraz na wydolność. Organizm wykorzystuje składniki odżywcze zawarte w pożywieniu podczas ćwiczeń fizycznych i treningów. Bardzo ważne jest, by sposób żywienia zaplanować już w momencie rozpoczęcia uprawiania regularnie sportu. Pomoże to uniknąć osłabienia i kontuzji, o które nietrudno podczas regularnego wysiłku fizycznego.

U sportowców, którzy mają zapewnione prawidłowe odżywianie, efektywniej przebiega proces treningowy, poprawia się wydolność fizyczna i wytrzymałość, sprawniej przebiegają procesy regeneracji. Nie ma jednej uniwersalnej diety odpowiedniej dla każdego sportowca. Sposób odżywiania należy dobrać indywidualnie, biorąc pod uwagę rodzaj dyscypliny intensywność, cykl treningowy, potrzeby sportowca, jego wiek, płeć, aktywność fizyczną poza treningową   – to ustala się bezpośrednio z dietetykiem sportowym.

 

 

 

 

Można jednak zastosować kilka podstawowych trików żywieniowych.

Wielu sportowców zwłaszcza młodych początkujących poszukuje cudownych środków  czy suplementów na podniesienie swojej wydolności, zmaksymalizowaniu efektów treningowych, a czasem sięga nawet po  niedozwolone substancje podnoszące sprawność takie jak anaboliki i różne stymulanty, zapominając o podstawach.

Nie zdając sobie sprawy jak wielkie znaczenia dla poprawy wyników mają:

  • odpowiedni  sen i higiena snu
  • regeneracja,
  • odpowiednie nawodnienie w ciągu dnia i w trakcie wysiłku,
  • odpowiednia podaż składników mineralnych oraz witamin,
  • dbanie o odpowiednią jakość pożywienia,
  • unikanie pożywienia o właściwościach prozapalnych  jak Fast foody,  żywność przetworzona,  czy alkohol będący toksyczny dla wielu procesów jakie zachodzą w organizmie sportowca.

 

W sportach walki często występuje takie zjawisko jak zrzut wagi do zawodów lub gali, jak to robić, aby nie tracić siły i wydolności? Na ile dni przed zawodami powinno się rozpocząć proces diety?

Zrzucanie wagi, często do kategorii niżej bezpośrednio przed ważeniem przyjęło się w sportach walki jako sposób na podniesienie swoich warunków fizycznych nad przeciwnikiem. Niestety nie zawsze się to przekłada na wyniki, ani nie ma to potwierdzenia w badaniach naukowych  dla większości rodzajów sportów waliki. Jedynie w takich dyscyplinach jak judo czy zapasy może mieć to swój pozytywny skutek.

Co do przygotowań do walki to wszystko zależy jak dużo wagi ma zawodnik do zrzucenia. Im więcej kilogramów do zrzutu, tym wcześniej należy  się zgłosić do dietetyka,  który zaplanuje odpowiednią strategię żywieniową. Należy pamiętać, że optymalne tempo zrzucania wagi to około 0,5-1% masy ciała tygodniowo. Najlepiej zacząć od standardowej redukcji, w której zawodnik będzie stopniowo tracił zbędne kilogramy, tak aby na ostatni tydzień przed walką pozostało maksymalnie 10%-12% wagi do zmniejszenia. Zbyt szybkie i częste zrzucanie dużej ilości masy ciała niesie ze sobą sporo konsekwencji zdrowotnych.   

Do stosowanych metod robienia wagi należą:

  • obniżanie podaży błonnika do ok. 15 gr  dziennie, co pozwala na pozbycie się treści pokarmowej z jelit,  
  • uszczuplenie zasobów glikogenu mięśniowego poprzez zmniejszenie podaży węglowodanów do ok. 50 gr na dobę przy zmniejszeniu intensywności treningowej.

Obie metody mogą dać około 3-4% ubytku wagi w ciągu 2-7 dni.

Do utraty wagi stosuje się też mniej łagodne metody takie jak odwadnianie, gdzie zmniejsza się ilość przyjmowanych płynów do ok 300 ml na dobę.

Do tego często dochodzą zabiegi fizyczne cieple: takie jak wypacanie się w wannie czy zastosowanie sauny, a także intensywne treningi w kilku warstwach ubrań. Tutaj  również  swoje zastosowanie ma zmniejszenie podaży sodu, co wpływa na utratę płynów i elektrolitów z organizmu, co daje nam w sumie  kolejne co najmniej 5% ubytku wagi.

 

Ważne aby proces odwodnienia był odpowiednio kontrolowany. Należy pamiętać również, aby po ceremonii ważenia zastosować odpowiedni proces rekuperacji.

 

 

 

 

 

Jak przebiega taki proces?

Przeprowadzenie prawidłowego procesu rekuperacji ma ogromne znaczenie na  zdrowie, samopoczucie zawodnika,  a tym samym na przebieg całej walki.

W pierwszej kolejności należy uzupełnić utracone płyny oraz elektrolity poprzez wodę mineralną, napoje sportowe  z wysoką zawartością sodu podawane w regularnych odstępach i w odpowiednich ilościach.

Przebieg takiego procesu będzie uzależniony w dużej mierze od tego, w jakim czasie po ważeniu odbywa się walka. Zaczynając od posiłków w formie płynnej,  następnie półpłynnej i stałej.  Przy odbudowie zasobów glikogenu mają zastosowanie produkty takie jak: żele energetyczne, batony sportowe, pieczywo, owoce z niską zawartością błonnika, koktajle owocowo-białkowe czy węglowodanowe, posiłki o niskiej zawartości tłuszczy, ryż, płatki śniadaniowe, białko pochodzące z chudych mięs, ryb.

 

Jak wygląda Pana praca ze sportowcami uprawiającymi sztuki walki?

Współpraca z zawodnikami zaczyna się od określenia celu,  następnie od wykonania odpowiednich pomiarów antropometrycznych, analizy składu ciała, analizy wyników badań zawodnika w laboratorium medycznym.

Kolejny etap to zaplanowanie strategii żywieniowej na najbliższe dni,  tygodnie na podstawie wszystkich dostępnych danych. Po wdrożeniu takiego planu żywieniowego regularnie monitoruję postępy oraz parametry fizyczne i chemiczne z badań krwi sportowca. Przy stałej współpracy dopasowuję posiłki i suplementy w zależności od zapotrzebowania czy preferencji zawodnika w danym okresie treningowym lub startowym.

 

 

 

 

 

Mamy aktualnie koronawirusa i pandemię. Trudno zatem nie zapytać czy jest sens trzymać dietę i formę kiedy nie ma imprez sportowych a treningi są mocno ograniczone?

Oczywiście że warto dbać o prawidłowe żywienie i starać się regularnie uprawiać aktywność fizyczną  mimo pandemii i obostrzeń. Koronowirus się kiedyś skończy, a to jak ten czas przepracowaliśmy, jak dbaliśmy o siebie zaowocuje w przyszłości  naszym zdrowiem i samopoczuciem.

 

A czy Pan w tym trudnym okresie pracuje normalnie? Jak to wygląda z Pańskiego punktu widzenia?

Mimo trudnych czasów moja praca wygląda normalnie, nic się w tej kwestii nie zmieniło. Dbanie o standardy higieniczne, czystość, dezynfekcja urządzeń i pomieszczenia to normalna czynność jaka powinna obowiązywać w gabinecie dietetycznym, niezależnie od tego czy mamy koronowirusa czy nie.  Ważna jest jednak świadomość i odpowiedzialność samych pacjentów, którzy powinni informować o wszelkich problemach zdrowotnych i przeciwwskazaniach przed wizytą.

 

Dla redakcji Martial Sports – Piotr Opatowski - ekspert żywieniowy, dietetyk sportowy.

 

 https://piotropatowski.pl/ 

 

 


Copyright ©2020 Martial Sports, All Rights Reserved.